Laboratorium Korona Wiedzy - świeczka bojka i apteczny zegar jodowy

Utworzono: czwartek, 20 maj 2021
Zapraszamy na lekcję chemii. Powietrze to mieszanina gazów i areozoli składająca się na atmosferę ziemską. Czy wiecie jaki jest główny składnik powietrza? Dlaczego świeczka gaśnie pod wodą? Zapewne wiecie, co to jest zegar i jak on wygląda. A czy słyszeliście o aptecznym zegarze jodowym? Tego wszystkiego dowiecie się oglądając najnowszy odcinek naszego domowego Laboratorium Korona Wiedzy.

Doświadczenie 1. ŚWIECZKA - BOJKA

UWAGA!!! DOŚWIADCZENIE WYKONUJEMYTYLKO W OBECNOŚCI DOROSŁEJ OSOBY

Potrzebne będąszklany słoik lub wąski flakon (o średnicy niewiele szerszej niż średnica świeczki), świeczka w metalowej podstawce, zapałki, zimna woda, kolorowy tusz, niewysokie naczynie (najlepiej szklane).

Jak zrobić doświadczenie:

Do szklanego naczynia nalać zimnej wody na wysokość ok. 10 cm. 
Dla lepszego efektu do wody można wlać kilka kropel kolorowego tuszu. 
Położyć na wodzie świeczkę, a następnie ją zapalić. 
Wziąć do ręki szklany flakonik, obrócić go do góry dnem. 
Delikatnie nałożyć na zapaloną świeczkę, dotykając dna.

Co się stało? Świeczka zgasła. Poziom wody podniósł się w szklanym flakoniku, wypychając świeczkę do góry niczym bojkę na akwenie wodnym.

Dlaczego? Większość gazu, który jest w powietrzu, świeczka w ogóle nie wykorzystała, a do palenia potrzebowała tylko cząstki tego, co znajduje się wokół nas. Ten gaz to azot, który ani nie bierze udziału w procesie palenia, ani w procesie oddychania. Azot jest podstawowym składnikiem powietrza (78,09% objętości). W warunkach normalnych jest niepalnym, bezbarwnym i bezwonnym gazem.

Doświadczenie 2. APTECZNY ZEGAR JODOWY

Potrzebne będątabletka witaminy C, woda utleniona, łyżka octu, mąka ziemniaczana, jodyna, gorąca woda, 3 szklanki, zimna woda, łyżeczka.

Jak zrobić doświadczenie?

Do połowy jednej szklanki wlewamy gorącą wodę.
Wsypujemy czubatą łyżeczkę mąki ziemniaczanej i dokładnie mieszamy, tak by powstała zawiesina. 
W drugiej szklance rozpuszczamy w 1/2 zimnej wody rozgniecioną tabletkę witaminy C. 
Do trzeciej szklanki wlewamy 100 ml zimnej wody, a następnie nieco jodyny i mieszamy. 
Powinniśmy uzyskać kolor herbaty. 
Do ostatniej szklanki z jodyną dodajemy łyżkę octu i mieszamy. 
Wlewamy rozpuszczoną witaminę C do roztworu z jodyną i octem i czekamy na efekt.

Co się stało? Kolor znika, płyn staje się przezroczysty.

Dlaczego ? Nastąpiła powolna redukcja jodu kwasem askorbinowym (witaminą C), przy dodawaniu roztworu kwasu askorbinowego (rozpuszczonej witaminy C) do jodyny.

Kontynuujemy doświadczenie

Do otrzymanego bezbarwnego płynu powoli wlewamy 100 ml zawiesiny z mąki ziemniaczanej. 
Dodajemy 2 łyżeczki wody utlenionej. 
Całość mieszamy i czekamy na efekt.

Co się stało? Początkowo bezbarwny roztwór po pewnym czasie zmienił kolor na granatowo-czarny (w zależności od ilości zawiesiny mąki ziemniaczanej).

Dlaczego ? Nastąpiła reakcja wody utlenionej z jonami jodkowymi. Reakcja zachodzi dopiero wówczas, gdy w roztworze wyczerpie się nadmiar kwasu askorbinowego jako środka redukującego jod do jodków (stąd opóźnienie reakcji). W wyniku reakcji wydzielił się wolny jod, który natychmiast reagował ze skrobią dając granatowo-czarne zabarwienie roztworu. Powstał tak zwany apteczny zegar jodowy na wzór autokatalitycznej reakcji chemicznej Landolta i reakcji Harcourta-Essona.

Obejrzyjcie filmik Doświadczenia a potem spróbujcie sami je wykonać.

Gwarantujemy dobrą zabawę i niesamowite efekty!

 

 

 

 

Odsłony: 1179